Your Digital Dollars - Banking Online Safely (Vietnamese)

Đồng Tiền Điện Số Của Quý Vị - Sự an ninh của ngân hàng mạng điện toán

Protect your identity and accounts while banking by computer

Khi trước, quý vị phải tới ngân hàng hay bưu điện để trả tiền hóa đơn, ký thác ngân phiếu hay làm bất kỳ các giao dịch tài chánh nào khác. Với kỹ thuật tân tiến hiện nay, quý vị có thể giao dịch với ngân hàng nhưng không phải ra khỏi nhà hay ra bưu điện.

Paying a bill, depositing a check or conducting any other financial transaction used to require a trip to the bank or post office. Now technology makes it possible to bank and pay bills without leaving your home or office.

Ngân hàng trên mạng điện toán an toàn và cũng cung ứng nhiều tiện lợi hơn là các chi nhánh ngân hàng. Nhưng điều này không có nghĩa quý vị cần không cẩn thận. Ngoài các canh phòng của ngân hàng để ngăn kẻ lạ xâm nhập, quý vị cũng cần cẩn trọng để bảo vệ trữ liệu cá nhân và trương mục của quý vị. Một khi quý vị biết nên phòng hờ cái gì và các thiết bị nào có sẵn để tăng cường sự an ninh, quý vị có thể thụ hưởng các lợi ích của ngân hàng trên mạng điện toán mà không gặp rủi ro.

Ngân hàng mạng điện toán là gì?

Sử dụng dịch vụ ngân hàng trên mạng cũng còn gọi là ngân hàng mạng điện toán, ngân hàng cho quý vị sử dụng trương mục và làm các giao dịch cụ thể bằng cách dùng máy điện toán kết nối vào mạng. Hầu hết các công ty tài chánh bao gồm ngân hàng, ngân hàng công đoàn, ngân hàng cho vay và các công ty đầu tư cung ứng dịch vụ chuyển và gởi tiền trên mạng. Ngay cả có ngân hàng chỉ cung ứng trương mục trên mạng.

Quý vị có thể thiết lập trương mục ngân phiếu/tiết kiệm đang có để gởi/chuyển tiền hay mở một trương mục mới trên mạng. Để mở một trương mục mới, chọn ngân hàng nào quý vị muốn. Bankrate.com giúp quý vị so sánh các trương mục ngân phiếu và tiết kiệm có sẵn trong khu vực của quý vị. Một khi quý vi chọn được một ngân hàng, quý vị vào trang mạng điện toán của họ và làm đơn xin mở trương mục. Quý vị sẽ thường thấy đơn trên mạng nằm trong mục “personal banking.” Quý vị có thể mở một trương mục riêng hay chung với người khác. Tờ đơn sẽ yêu cầu quý vị:

  • Cung cấp tin tức cá nhân, gồm tên, địa chỉ, số điện thoại, số An Sinh Xã Hội và căn cước (ID), như số thẻ bằng lái xe. Đối với các trương mục chung, cả hai người đứng đơn phải cung cấp các tin tức này.
  • Bỏ tiền vào trong trương mục bằng một số tiền ký thác đầu tiên. Hầu hết các ngân hàng buộc quý vị phải bỏ vào một “ký thác tối thiểu” (minimum deposit) ban đầu nhưng quý vị có thể cho vào thêm bao nhiêu tiền cũng được. Quý vị có thể chuyển tiền bằng cách cung cấp số trương mục hay thẻ tín dụng hiện đang có. Quý vị có thể lưu lại đơn xin và gởi ngân phiếu tới bằng đường bưu điện nếu quý vị có thể chờ nhiều ngày để trương mục được mở.

Ngân hàng sẽ gởi cho quý vị giấy tờ để ký và gởi lại. Quý vị có thể gởi qua đường bưu điện.

Nếu chỉ làm đơn cho có trương mục trên mạng chưa đủ để quý vị dùng được trương mục. Với một trương mục đã mở, quý vị cần viếng trang mạng ngân hàng của quý vị và ghi danh sử dụng bằng cách cung cấp chi tiết về trương mục và địa chỉ email, cũng như chọn tên đăng nhập và mật mã. Trong tiến trình này quý vị có thể cần phải đưa hình và viết vài hàng để “nhận thực” (authenticate) đó chính là quý vị để biết mình viếng đúng trang mạng khi đăng nhập. Thêm vào đó, quý vị có thể phải trả lời nhiều câu hỏi bí mật trong trường hợp quý vị quên tên đăng nhập hay mật mã của quý vị.

Nói chung, quý vị có thể vào trương mục ngân phiếu và tiết kiệm, thẻ tín dụng và tiền nợ mua nhà trên mạng.

Một khi trương mục trên mạng đã thiết lập, quý vị có thể đăng nhập vào bằng cách đánh tên đã ghi danh (có thể là địa chỉ email của quý vị hay tên đăng nhập) và mật mã của quý vị. Nếu quý vị có hơn một trương mục trong một ngân hàng như trương mục ngân phiếu và tiết kiệm, quý vị có thể bấm vào trương mục nào quý vị muốn sử dụng.

Tùy theo ngân hàng và loại trương mục quý vị có, khi đăng nhập quý vị có thể:

  • kiểm tra tiền hiện còn bao nhiêu
  • xem các chuyển dịch trong trương mục (ký thác, rút và trả tiền)
  • đọc và tải xuống bản báo cáo tài chánh
  • tìm kiếm các giao dịch cụ thể nào đó (dựa vào ngày, số tiền, số cùi ngân phiếu, hay tên người được trả.)
  • xem các ngân phiếu đã lấy tiền
  • chuyển tiền giữa các trương mục
  • trả tiền hóa đơn (quý vị đánh vào chi tiết người được trả và chọn khi nào hóa đơn được trả)
  • xem điều lệ của trương mục (như lãi xuất lời, lệ phí và thời hạn trả)
  • thiết lập tín hiệu cảnh báo, yêu cầu ngưng trả tiền, hay đặt mua ngân phiếu
  • liên lạc với văn phòng phục vụ khách hàng bằng cách “chat” trên mạng hay qua email bảo đảm

Chỉ dẫn: Còn mù mờ? Hầu hết các ngân hàng cung ứng hướng dẫn cách sử dụng các dịch vụ trên mạng bằng cách “lái thử” dưới hình thức chiếu video hay tham quan ảo trang mạng. Quý vị nên xem và học hỏi!

Khi hết muốn xem chỉ dẫn, quý vị bấm “sign off” (hay log out) và đóng lại trang đó. Nếu trong lúc trang còn mở, nhưng quý vị không xem, hầu hết các trang mạng của ngân hàng sẽ tự động đóng lại cho quý vị sau một thời hạn không dùng. Đăng nhập lại và tiếp tục sử dụng.

Các lợi ích dùng dịch vụ ngân hàng trên mạng

Sự thuận tiện là lý do chính để người ta sử dụng dịch vụ ngân hàng trên mạng. Ký thác trực tiếp và trả tiền hóa đơn tự động khiến khách hàng của ngân hàng trên mạng không phải tới ngân hàng chi nhánh hay gởi qua hộp thơ của ngân hàng. Hầu hết các trương mục ngân hàng cung cấp thẻ rút tiền tự động ATM (automated teller machine) để quý vị rút tiền trong máy ATM hay “rút thêm tiền” khi mua hàng (thí dụ, tại tiệm bán thực phẩm.) Và tin tức về trương mục có thường trực 24/7 – không còn phải chờ bản báo cáo tài chánh gởi tới hàng tháng.

Chỉ dẫn: Nhiều ngân hàng cung cấp “debit cards” là thẻ khấu trừ dùng giống như thẻ ATM và để mua hàng trong tiệm hay trên mạng. Quý vị có thể dùng thẻ khấu trừ bằng số PIN hay bằng cách ký tên.

Bớt tốn kém là lợi ích khác khi sử dụng dịch vụ ngân hàng trên mạng. Quý vị đỡ phải mua tem để gởi tiền trả hóa đơn và không phải mua ngân phiếu. Và “e-accounts” - trương mục đòi hỏi tất cả hay hầu hết tiền ký thác và các giao dịch khác phải dùng bằng mạng điện toán, thường miễn phí hay phí tổn thấp, ngay cả khi quý vị không có một số tiền tối thiểu trong trương mục.

Dịch vụ ngân hàng trên mạng cũng là cách bảo vệ môi sinh so với ngân hàng thường vì nó dùng ít giấy (ít ngân phiếu hơn, và bản báo cáo tài chánh cũng như hóa đơn có thể gởi qua đường điện tử) và không tốn xăng.

Các rủi ro dùng dịch vụ ngân hàng trên mạng

Sử dụng dịch vụ ngân hàng trên mạng mang lại nhiều lợi ích, nhưng nó cũng có các rủi ro như:

  • trương mục tạm thời không dùng được vì một là quý vị không có máy điện toán, hay mạng bị gián đoạn hoặc trang mạng của ngân hàng bị “down” (trục trặc).
  • quý vị quên trả tiền vì không để ý một email cảnh báo về bản báo cáo tài chánh.
  • các email giả mạo “phishing” và các email lừa đảo khác dụ các nạn nhân cung cấp tin tức về đăng nhập.
  • không thể giữ kín được tên đăng nhập và mật mã khiến người lạ có thể sử dụng trương mục của quý vị.

Cách dùng dịch vụ ngân hàng trên mạng an toàn hơn

Các ngân hàng và công ty tài chánh khác nỗ lực triệt để nhằm bảo đảm sự an toàn để không có vấn đề gì xảy ra khi dùng dịch vụ ngân hàng trên mạng. Nhưng quý vị có thể làm một số việc để tăng cường sự an ninh cho tin tức cá nhân và trương mục của quý vị được giữ kín và an toàn.

Nên biết chắc các công ty tài chánh quý vị tiếp xúc có thật (một trang mạng cầu kỳ không chứng minh được cái gì). Nên bắt đầu bằng cách đọc về ngân hàng đó trong phần “About Us” và cố gắng kiểm chứng các tin tức. Thí dụ, gọi số điện thoại ghi trong đó. Quý vị cũng nên truy tìm bất kỳ các bài viết về ngân hàng đó nếu có, bao gồm các khiếu nại của người tiêu thụ.

Đánh dấu (bookmark) trang mạng của ngân hàng quý vị thay vì đánh địa chỉ Mạng (URL) cho mỗi lần viếng, vì nếu đánh máy sai, quý vị cuối cùng bị dẫn tới một trang “lừa phỉnh” được chế ra để lừa quý vị đánh vào tin tức đăng nhập. Trước khi thiết lập “bookmark” nên biết chắc quý vị dùng đúng địa chỉ URL.

Kiểm chứng ngân hàng có bảo hiểm. Tên và nhãn hiệu của FDIC chứng tỏ khách hàng của ngân hàng sẽ được hoàn tiền ký thác bị mất lên đến $250,000 mỹ kim nếu ngân hàng xập tiệm. Nhưng đừng tin vào nhãn hiệu có trong mạng. Để minh xác ngân hàng đó có bảo hiểm, xin viếng trang mạng của FDIC, để tìm tên của ngân hàng, thành phố, tiểu bang và số bưu chính (ZIP code). Nếu một ngân hàng có thật nhưng không được FDIC bảo hiểm, khách hàng sẽ mất hết tiền nếu ngân hàng đó đóng cửa. (Hầu hết các trương mục môi giới như IRA, không được FDIC bảo hiểm.)

Tìm hiểu về điều lệ của ngân hàng. Thí dụ, họ nói cách họ sẽ sử dụng các tin tức cá nhân của quý vị ra sao? Họ có cung ứng sự bảo đảm “zero liability” (quý vị sẽ hoàn toàn không phải chịu trách nhiệm) cho bất kỳ các giao dịch trái phép nào hay không? Họ sẽ trả lại bất kỳ lệ phí trả trễ nào nếu họ không gởi hóa đơn tới đúng theo thời khóa biểu?

Tạo mật mã thật khó đoán cho trương mục của quý vị. Mật mã càng dài càng khó cho người khác đoán ra, nhất là quý vị xen lẫn mẫu tự viết hoa với mẫu tự thường, con số với dấu hiệu. Đừng dùng mật mã bằng tên thú kiểng, ngày sinh, hay tin tức cá nhân khác.

Giữ ID/tên đăng nhập và mật mã ở chỗ riêng biệt. Đừng cho ai biết và đừng để ở nơi dễ thấy. Thay đổi mật mã thường xuyên; thay đổi ngay nếu quý vị nghĩ nó đã bị tìm ra. Đừng để trang mạng quý vị đăng nhập nhớ mật mã của quý vị “Remember my password” hay nhớ tên của quý vị trong máy “Remember me on this computer” cho các trương mục tài chánh.

Log off trương mục ngân hàng trên mạng sau khi quý vị hết sử dụng hay khi rời máy điện toán, và đóng khung mạng dò tìm sau khi đã thoát ra. Khi dùng chung máy điện toán, xóa sạch các trang mạng trong “cached” của máy bằng cách bấm vào mục “Tools” (có trong đa số mạng dò tìm) và chọn “Clear Recent History” hay tương tợ như vậy. (cụm từ có thể hơi khác nhau tùy vào mạng dò tìm nào quý vị dùng.)

Mật mã bảo vệ hệ thống mạng điện toán không dây (wireless network) của quý vị để ngăn người lạ đừng đột nhập vô được mạng điện toán không dây của quý vị, mà họ có thể lấy trữ liệu chuyển đi và đến qua hệ thống. Gọi cho hãng cung cấp dịch vụ mạng điện toán của quý vị để hỏi cách làm mật mã này.

Dùng tường lửa (firewall), là rào cản ảo giữa máy điện toán của quý vị và mạng điện toán. Hệ điều hành (OS) trong máy của quý vị có thể đã gắn sẵn tường lửa; nên nhớ mở nó lên. Cập nhật nhu liệu phần mềm chống virusspyware để chống lại các malware mới. (Một số ngân hàng cung cấp cho khách hàng nhu liệu chống virus miễn phí hay giảm giá.)

Tránh dùng dịch vụ ngân hàng trên mạng khi đang dùng Wi-Fi công cộng hay hệ thống mạng điện toán không dây mà không được khóa lại (unencrypted wireless network). Nếu quý vị phải dùng Wi-Fi công cộng, nên cẩn trọng. Kiếm nhãn hiệu ổ khóa đóng hay chìa khóa nguyên vẹn trong khung dò tìm mạng và một chữ “s” đằng sau “http” (https://) trong địa chỉ Mạng, điều này cho thấy hệ thống chuyển tin được bảo đảm bởi SSL (Secure Sockets Layer).

Đừng gởi tin tức trọng yếu qua email, chat hay tin nhắn (instant messaging, IM).

Biết sẽ mất bao lâu thời gian để ngân hàng của quý vị trả tiền cho chủ nợ sau khi nhận được tiền quý vị trả qua mạng điện toán. Một số vụ trả tiền qua mạng cho cho chủ nợ lớn thường tới trong vòng hai ngày khi quý vị yêu cầu. Tiền trả cho chủ nợ nhỏ hơn, như văn phòng nha sĩ, có thể mất một tuần hay lâu hơn vì ngân hàng gởi ngân phiếu thật tới người nhận. Nên trả sớm để tiền trả tới tay chủ nợ trước thời hạn.

Theo dõi việc sử dụng trương mục thường xuyên – kể cả mỗi ngày. Trong đa số trường hợp, quý vị cần phải báo cáo các sử dụng trương mục trái phép với ngân hàng trong một thời hạn ấn định (trong vòng 60 ngày khi giao dịch trái phép này xuất hiện trong bản báo cáo tài chánh của quý vị) để được bảo vệ hoàn toàn. Nếu không, quý vị sẽ không được hoàn trả số tiền bị mất vì giao dịch giả mạo này.

Kiểm tra bản báo cáo tài chánh hàng tháng của quý vị mỗi tháng, cho dù quý vị không nhận được thơ email nhắc nhở. Ghi dấu hiệu nhắc nhở trong lịch của quý vị khi kiểm tra bản báo cáo mới mỗi tháng.

Các thơ email lừa phỉnh “phishing” là các email giả hiệu cố gắng khai thác tin tức trong yếu của quý vị bằng cách làm cho quý vị tin rằng quý vị giao tiếp với một cơ sở thương mại đứng đắn.  Thông thường các lời nhắn này có môt webstie liên đới vào một trang mạng giả mạo, thiết kế giống như trang thật và dụ quý vị tiết lộ chi tiết cá nhân.  Cũng nên nhớ, ngân hàng của quý vị không bao giờ liên lạc với quý vị để hỏi về số An Sinh Xã Hội hay mật mã qua email hay qua điện thoại. 

Trợ giúp và tin tức

Nếu là khách hàng, quý vị có thể liên lạc với văn phòng phục vụ khách hàng của ngân hàng để được giúp cách sử dụng dịch vụ ngân hàng trên mạng điện toán. Các nguồn giúp đỡ sau đây có thể hữu ích khi quý vị định có một ngân hàng mới hay tìm hiểu thêm cách được sự an toàn trên mạng.

Federal Deposit Insurance Corporation (FDIC)

www.fdic.gov / 877-275-3342
Liên lạc với FDIC để kiểm chứng bất kỳ ngân hàng nào quý vị định giao tiếp tiền bạc có bảo hiểm.

National Credit Union Administration (NCUA)

www.ncua.gov / 800-755-1030
Ngân Hàng Tín Dụng Công Đoàn (NCUA) quản trị National Credit Union Share Insurance Fund (NCUSIF), cung cấp bảo hiểm ký thác cho ngân hàng công đoàn tương tợ như FDIC bảo hiểm cho các ngân hàng khác. Xin viếng trang mạng NCUA hay gọi để biết ngân hàng công đoàn quý vị định tham gia có bảo hiểm.

OnGuard Online

www.onguardonline.gov
Chính quyền liên bang và các kỹ nghệ kỹ thuât tân tiến cung ứng tin tức và hướng dẫn để vận động sự an ninh và an toàn trên mạng.

Privacy Rights Clearinghouse

www.privacyrights.org
Cơ Quan Lưu Trữ Tài liệu về Quyền Riêng Tư cung ứng một thư viện tin tức, từ hướng dẫn để bảo vệ sự riêng tư của quý vị trên mạng cho đến cách mua sắm an toàn trên mạng điện toán.

Published / Reviewed Date

Published: April 25, 2012

Download File

Your Digital Dollars - Banking Online Safely (Vietnamese)
File Name: digitaldollars_online_vn.pdf
File Size: 0.55MB

Sponsors

Visa Inc.

Notes

Cơ Quan Tác Động Giới Tiêu Thụ (Consumer Action) biên soạn loạt cẩm nang Đồng Tiền Điện Số với sự tài trợ của Visa Inc.

Filed Under

Banking   ♦   Fraud/Scams   ♦   Internet   ♦   Money Management   ♦   Privacy Rights   ♦  

Copyright

© 2012 –2018 Consumer Action. Rights Reserved.

 

Tags/Keywords

internet, banking, online, money, vietnamese, phishing, safety


Article Statistics

Article Viewed: 5444
Tracker Stats: 8730 (Has Been Retired: 5/29/17)

 
 
 

Quick Menu

Facebook FTwitter T

Consumer Help Desk

Advocacy